Nhông xích (hay nhông sên xích) là linh kiện cốt lõi quyết định sự trơn tru và tuổi thọ của mọi hệ thống truyền động công nghiệp. Bạn đang thắc mắc về cấu tạo chi tiết cũng như các thông số kỹ thuật cần lưu ý khi chọn mua thiết bị này? Bài viết sau của Belota sẽ tổng hợp đầy đủ thông tin quan trọng nhất giúp bạn tối ưu hóa dây chuyền của mình.
Nhông xích (hay nhông sên, nhông sên dĩa) là một hệ thống truyền động cơ khí gồm hai bộ phận chính là bánh răng (nhông) và dây xích, có nhiệm vụ truyền lực kéo từ động cơ đến bộ phận khác, ví dụ như bánh sau của xe máy hoặc băng tải trong công nghiệp. Chúng hoạt động bằng cách sự ăn khớp giữa các răng trên bánh nhông và các mắt xích, tạo ra chuyển động liên tục và hiệu quả.
Một hệ thống truyền động nhông xích hoàn chỉnh hoạt động dựa trên sự phối hợp nhịp nhàng của hai thành phần chính:
Nhông (Đĩa xích): Là bộ phận hình đĩa tròn, bao quanh viền là các răng hình lưỡi cưa được gia công chính xác theo biên dạng tiêu chuẩn. Tại tâm nhông có lỗ trục (lỗ cốt) để lắp cố định vào trục quay. Khi vận hành, các răng này sẽ móc vào con lăn của xích để kéo dây xích di chuyển.
Dây xích: Là một chuỗi các mắt xích nối tiếp nhau. Cấu tạo của mỗi mắt xích bao gồm: má xích, chốt, ống lót và con lăn. Nhờ cấu trúc linh hoạt này, dây xích có thể uốn cong ôm lấy đĩa xích và truyền lực đi một cách êm ái, giảm thiểu ma sát trượt.
Để phù hợp với nhiều kiểu lắp đặt và tải trọng khác nhau, nhông xích trên thị trường được chia thành 3 nhóm chính dựa trên hình dáng cấu tạo của phần cùi trục (moay-ơ):
Nhông xích nhóm A (Đĩa phẳng): Loại này có thiết kế dạng tấm đĩa phẳng, không có cùi trục lồi ra ở hai bên mặt đĩa. Thường dùng để hàn ghép vào trục, líp xe đạp hoặc bắt vít lên các mặt bích quay.
Nhông xích nhóm B (1 cùi): Đây là loại phổ biến nhất trong công nghiệp. Nhông được thiết kế với một khối cùi trục ở một bên, giúp tăng diện tích tiếp xúc với trục, tạo độ vững chắc và dễ dàng gia công lỗ then hoặc lỗ ốc định vị.
Nhông xích nhóm C (2 cùi): Loại nhông này có cùi trục ở cả hai bên mặt đĩa. Thiết kế này thường dùng cho các vị trí chịu tải trọng lớn (như máy nghiền, băng tải nặng), cần sự cân bằng tuyệt đối trên trục quay để tránh rung lắc.
Tại Belota, chúng tôi cung cấp đầy đủ các dòng xích con lăn được phân loại chuẩn xác theo Bước xích (P) và tiêu chuẩn quốc tế:
Hệ ANSI (Inch - Mỹ): Dòng phổ thông nhất với các mã 25, 40, 50, 60, 80...
Hệ BS/DIN (Mét - Châu Âu): Chuyên dùng cho máy móc nhập khẩu, gồm các mã 08B, 10B, 12B,...
Dòng chuyên dụng: Bao gồm Xích tải nặng (Heavy Duty), Xích 2 dãy, Xích tai gá băng tải... đáp ứng mọi nhu cầu vận hành đặc thù.
Việc hiểu rõ đặc tính kỹ thuật sẽ giúp bạn quyết định xem nhông xích có phải là giải pháp tối ưu cho máy móc của mình hay không:
Ưu điểm nổi bật:
Năng suất cao: Có khả năng làm việc liên tục, vận chuyển vật liệu đi xa với năng suất lớn.
Độ bền tốt: Cấu tạo đơn giản nhưng chắc chắn, chịu được tải trọng va đập và làm việc tốt trong môi trường khắc nghiệt (bụi bẩn, nhiệt độ cao).
Chính xác: Đảm bảo tỷ số truyền ổn định, không bị trượt khi tải nặng.
Hiệu quả kinh tế: Chi phí đầu tư thấp hơn so với hộp số hay hệ thống thủy lực, lực tác động lên trục nhỏ giúp bảo vệ vòng bi và động cơ.
Một số hạn chế:
Tiếng ồn: Khi hoạt động ở tốc độ quá cao, nhông xích có thể gây tiếng ồn lớn hơn so với dây đai.
Yêu cầu bảo trì: Cần thường xuyên bôi trơn dầu mỡ và kiểm tra độ căng của xích để tránh mài mòn răng.
Hướng vận chuyển: Khó vận chuyển theo đường cong phức tạp (trừ các loại xích cong chuyên dụng).
Nhờ tính linh hoạt và bền bỉ, nhông xích được ứng dụng rộng rãi trong hầu hết các ngành công nghiệp trọng điểm:
Sản xuất vật liệu xây dựng: Nhà máy xi măng, gạch men, khai thác khoáng sản.
Dây chuyền tự động hóa: Băng tải lắp ráp điện tử, đóng gói bao bì.
Chế biến thực phẩm: Dây chuyền sản xuất nước giải khát, bánh kẹo, chế biến nông sản.
Công nghiệp cơ giới: Hệ thống truyền động của xe máy, ô tô, máy gặt đập liên hợp.
Để hệ thống vận hành tối ưu, bạn cần xác định rõ 3 thông số:
Bước xích (Pitch): Nhông phải có cùng bước xích với dây xích (ví dụ: xích 40, 50, 60, 80...).
Số răng: Số răng ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ quay và lực kéo (mô-men xoắn). Số răng càng ít thì lực kéo càng khỏe nhưng chạy càng giật cục.
Vật liệu & Xử lý nhiệt: Nên chọn nhông làm từ thép C45 tôi cao tần phần răng để chống mài mòn.
Lắp đặt chuẩn: Đảm bảo hai đĩa xích (chủ động và bị động) phải thẳng hàng tuyệt đối. Lắp lệch trục sẽ gây tiếng ồn, mòn răng nhanh và đứt xích.
Bôi trơn: Tra dầu mỡ định kỳ để giảm ma sát và nhiệt độ khi vận hành.
Vệ sinh: Giữ nhông xích sạch sẽ, tránh để bụi bẩn, mạt sắt bám vào lớp dầu mỡ gây mài mòn nhanh.
Việc lựa chọn nhông xích đúng tiêu chuẩn kỹ thuật không chỉ giúp máy móc hoạt động hiệu quả mà còn tiết kiệm đáng kể chi phí sửa chữa và thay thế cho doanh nghiệp.
Tại Belota, chúng tôi cung cấp đầy đủ các dòng nhông xích công nghiệp (nhông A, B, C) với đa dạng kích thước từ xích 25 đến xích 240, cam kết vật liệu thép tôi cứng chịu lực cao.
Nếu bạn đang tìm kiếm giải pháp truyền động bền bỉ, chính xác và tối ưu chi phí, hãy để chúng tôi hỗ trợ bạn. Liên hệ ngay Hotline/Zalo 0917 657 946 để được Belota tư vấn kỹ thuật chuyên sâu và nhận báo giá tốt nhất cho các dòng nhông xích công nghiệp ngay hôm nay
UY TÍN - CHẤT LƯỢNG - KHẲNG ĐỊNH THƯƠNG HIỆU
Copyright © 2017 - 2025 Công ty TNHH Belota
